7 Mayıs 1960 günü yaklaşık 100 bin futbolsever, lig şampiyonluğunu bir puan farkla Burnley’e kaptıran Wolverhampton Wanderers ile sezon boyu kümede kalma mücadelesi veren Blackburn Rovers’ın karşılaşacağı FA Kupası finali için tarihi Wembley Stadyumu’nu doldurmuştu. Wolves’un kazanacağından çok az insan şüphe ediyordu ancak o gün kader ağlarını başka türlü örecekti…

1936 yılının Kasım ayında, İngiltere’nin kuzeyindeki Bradford kasabasında dünyaya gelen David, henüz 3 yaşındayken savaşa giden babasının yokluğunda annesi ve kardeşleriyle birlikte yaşam mücadelesi veriyordu. Zira savaş sebebiyle fakirlik had safhada, yaşam kalitesi ise diplerdeydi. Bir gün sokakta bulduğu bir penny ile ilk iş olarak, iki katlı otobüslerden birine binip şehir turu atmayı kafasına koydu. Otobüste karşılaştığı bir askere “Bayım, bu gerçek bir silah mı?” diye sordu. Adam kibarca “evet” dedi ve aynı durakta indiklerini görünce ekledi: “Evlat, sen nerede oturuyorsun?”. Adresi öğrenince bir soru daha sordu: “Adın David mi?”. Bu, David’in babasıyla ilk karşılaşması ve sohbeti olmuştu.

Dave Whelan – Blackburn Rovers / 27 Nisan 1960

Babasının eve dönüşüyle birlikte David’in hayatında olumlu gelişmeler yaşanmaya başladı. Chadwick Sokağı’ndaki ilk radyo onların evindeydi. İlk elektrik bağlantısı ve ilk televizyon da öyle. Bir çift yeni futbol ayakkabısı da bu lükslerden biriydi. Babası, David’in yeteneğinin farkındaydı ve O’nu futbol oynaması için teşvik ediyordu. Wigan Erkek Kulübü’nde futbola başlayan David, bir yandan da yerel demir-çelik fabrikasında çalışıyordu. 17 yaşına geldiğinde yarı zamanlı işlerinden birini bırakması gerektiğini anladı ve futbolu tercih etti. Wigan takımından bir yetkili evlerine gelerek masanın üzerine 100 pound koydu ve sözleşme imzalamak istediğini söyledi. Blackburn Rovers ise yalnızca 10 pound öneriyordu. Babası tercihi David’e bırakmıştı, O da Blackburn’ü seçti. David, 1957-58 sezonunda en üst lige yükselen Rovers takımının bir parçasıydı. Sol bek oynuyordu ve dönemin kör dövüşünü andıran aşırı fiziksel İngiliz futbol ortamında, gücü, oyun tarzı ve yetenekleriyle hiç sırıtmıyordu. Sonraki sezonu onuncu tamamladılar, bir sonrakini ise on yedinci.

FA Cup 1960

7 Mayıs 1960’ta ise işte oradaydı: her futbolcunun hayalini süsleyen FA Kupası finalinde, Wolverhampton Wanderers ile karşılaşacaklardı. Wembley hınca hınç dolmuştu. Maçın ilk dakikalarında iki takım da kontrollü davranıyor, risk almıyordu. Bir süre sonra Wolves baskıyı artırdı ve öne geçti. Blackburn golün şokunu henüz atlatamamıştı ki, orta sahada yaşanan bir pozisyonda David “Dave” Whelan, rakip takımdan Norman Deeley ile girdiği ikili mücadele sonrası acıyla yerde kıvranmaya başladı. Whelan’ın bacağı kırılmıştı. O yıllarda final müsabakalarında oyuncu değişikliğine izin verilmediğinden Blackburn on kişi kalmış, dahası Whelan’ı sakatlayan Deeley, maçın geri kalan kısmında iki gol atarak kupayı Wanderers’a kazandırmıştı. Tam bir trajediydi yaşanan. Whelan hemen hastaneye kaldırılıp ameliyata alındı. Ameliyat başarılı geçmişti geçmesine ama David’in sahalara dönmesi iki yılı bulacaktı. Sakatlık sonrası iyileşme sürecinin uzaması ve geri döndüğünde eski formunda olmaması sebebiyle 4. lig takımlarından Crewe’ye gönderildi. Crewe’de şampiyonluk sevinci yaşadı ve bir yıl da üçüncü ligde top koşturduktan sonra, futbolu bıraktı.

Whelan ailesi ilk marketlerinde

Whelan’ı binlerce eski futbolcudan ayıran hikaye de aslında tam olarak burada başladı. Sakatlık yüzünden futbolu bırakanların çoğu genellikle ya antrenör, yorumcu olarak futbolun içinde kalmaya çalışır ya da hayata küsüp silinir gider. Dave Whelan ise bambaşka bir kariyer planı yaptı. Önce, Blackburn’deki Howard Kardeşler adlı markette çalışmaya başladı. Bir yandan da küçük bir büfe işletiyordu. Ardından kendi marketini açtı. Amerika’ya gidip oradaki ekonomi modeli ve perakende satış teknikleri üzerine araştırma yaptı. Döndüğünde Whelan İndirim Marketleri zincirini kurdu. Kısa süre içinde tüm Lancashire’da 10 şubeye ulaşmıştı. Hızlı yükselişi, Yorkshire’lı süpermarket devi Ken Morrison’ın dikkatini çekti ve Whelan, süpermarket zincirini 1.5 milyon pound’a Morrison’a sattı.

Futbolcu/Başkan Dave Whelan

Burada bir süre durup, 1.5 milyon pound’un ne kadar büyük bir para olduğunu düşünmek isteyebilirsiniz. Fakat Dave fazla beklemedi. 1978’de JJ Bradburns adlı Wigan menşeli spor malzemeleri mağazasını satın alarak adını JJB Sports olarak değiştirdi. 1980-1990 arası şirketin değeri hızla yükseldi ve JJB bir süre sonra Birleşik Krallığın en büyük spor ürünleri mağazasına dönüştü. “Kazanmak için Oynamak” (Playing to Win) adlı otobiyografisinde Whelan, “Amerika’da her şey müşterilerin önündeydi, bizde ise tezgahın arkasında ve kapalı dolaplarda. Orada müşteri bir raketi denemek istediğinde onu eline alıp gönlünce savurabiliyordu. Ben, İngiltere’ye bunu getirdim” diyerek ticari zekasını nasıl kullandığını açıklıyor. Ticari girişimlerinin borsa değeri toplam 1 milyar pound’a ulaşan Whelan, her şeye rağmen futboldan kopamıyor, içindeki futbol tutkusunu bastıramıyordu.

1995’te nihayet, yetiştiği, ticaret hayatına başladığı kentin futbol takımını, Wigan Athletic’i satın aldı ve o gün taraftarlara bir söz verdi: “Wigan’ı Premier Lig’e çıkaracağız”. Siyasi bir söylem gibi görünse de Wigan hemen ertesi yıl şampiyon oldu. Bu başarıda şüphesiz ki sezon başında İspanya’dan transfer edilen Isidro Diaz ve Roberto Martinez’in büyük katkısı vardı. Whelan bir yandan da stad inşasına 30 milyon pound harcadı ve Wigan’ı alt liglerdeki en büyük stadının sahibi yaptı. Yeni stadla birlikte Wigan üst sıraları zorlamaya başladı ve önce Championship’e ardından da Premier Lig’e yükseldi. Whelan, taraftarlara verdiği sözü 10 yılda yerine getirmiş ve Wigan’ı, tarihinde ilk defa en üst lige taşımıştı.

FA Cup 2013

Kulüp efsanesi Roberto Martinez’in 2009 yılında teknik direktörlük koltuğuna oturmasıyla Wigan’ın adeta çehresi değişti. Dört yıl boyunca en üst ligde tutunmayı başaran Wigan, 2013’te bambaşka bir başarı hikayesine daha imza atarak FA Kupası’nda finale yükseldi. Whelan’ın kaderini çizen finalden 53 yıl sonra, 11 Mayıs 2013’te Wigan, Wembley’de Manchester City karşısına çıktı. Dengede giden maçın 90+1. dakikasında Ben Watson’ın kafa golüyle Wigan, tarihinde ilk defa FA Kupası’nı kazandı. Bu olağanüstü bir başarıydı. Maçtan sonra Whelan, “Hislerim tarif edilemez. Bir hayal gerçek oldu. Futbol sahasında tamamlanmamış bir işim olduğunu hep hissediyordum. Gururluyum çünkü bu, müthiş bir serüvene muhteşem bir son” açıklamasını yaparken gözlerindeki sevinç gözyaşları henüz kurumamıştı.

Wigan, aynı sezon küme düştü ve şu an Championship’te mücadele ediyor. Dave Whelan, 2015 yılında kulüp yönetimini torununa bıraktı ve geçtiğimiz aylarda, kendi adını taşıyan Wigan DW Stadyumu önündeki kendi heykelinin açılışını yaptı. İngiliz futbol sisteminin dört liginde hem futbolcu olarak oynamış hem de yöneticilik yapmış tek kişi ve dünyanın en zengin eski futbolcusu Whelan, 80 yaşında ve hala futbol aşkıyla yaşıyor…

Bir Cevap Yazın